De Hoge Berg zonder tuunwal is als Oranje zonder Miedema

De tuunwal op Texel ontstond vooral uit armoede. Wat is het? Een voedzame pap? Stamppot? Taart? Hieronder leest u het belangrijkste over dit eilandse territoriumdingetje. Een fenomeen waar Texelaars trots op zijn.

Texelse bakkers hebben al heel wat gebak en koek op de markt gebracht met eilandse namen. Als u denkt dat tuunwallen ook iets lekkers zijn, dan komt u bedrogen uit. Het zijn in pyramidevorm opgestapelde en gortdroge graszoden. Alleen de sterkere grassen en planten overleven het op deze armoedige plek.

Overal heten ze anders. Een tuinwal (Nederlands), tuunwal (Texels), túnwâltsje (Fries) of schapenwal (zo noemen de Wieringers hem).Texel is de enige plek die een uitgebreid, gezichtsbepalend tuunwallenlandschap heeft.

Hebben die dingen ook nog nut? Jazeker. De wallen scheiden in het Hoge Berggebied van Texel de schapenweilanden van elkaar. De Hogeberg is een glooiende omgeving die je rechts van je ziet opdoemen als je vanaf de veerhaven naar dorp Den Burg rijdt. Voor degenen die iets meer duiding willen: het ligt ingeklemd tussen de dorpen Oudeschild en Den Burg en er grazen voornamelijk schapen. De glooiing en heuvels hebben we te danken aan een gletsjer uit de IJstijd. Deze liet een kilometerslange strook keileem achter op het eiland.

De wallen scheiden in het Hoge Berggebied van Texel de schapenweilanden van elkaar.

Wanneer deed de tuunwal zijn intrede?

Vroeger mocht elke Texelse boer in het voorjaar en zomermaanden zijn vee op alle grasgebieden van het eiland laten grazen. Het vee liep zelfs in de duinen! Hoe moet het terugvinden van de eigen schapen, koeien en varkens eraan toe gegaan zijn, in deze graasvrijstaat?

Door de perceelscheidingsplichten kwam aan de relatieve chaos een einde. Elke boer kreeg zijn eigen landjes toebedeeld, waar zijn eigen koeien, schapen en varkens konden grazen. Zij besloten hun eigen grond af te scheiden door graszoden te steken en op elkaar te stapelen. Het resultaat: tuunwallen.

(Al waren er ook in deze ordentelijke tijd nog genoeg boeren die hun kleinvee los over het erf lieten skarrelen. Er gaat een verhaal, dat een koppeltje varkens van een Hoge Bergboer werkelijk overal opdook, langs de paden op De Hoge Berg. De eigenaar maakte zich er niet zo druk over: ‘ze komme wel weer terug, als ze het zat benne.’)

Op de Hoge Berg graasden en grazen voornamelijk schapen. Vooral op deze plek ziet u alleen maar tuunwallen rondom de weiden. Het is een schitterend gezicht. Vooral als u vanaf het hoogste punt uitkijkt over het gebied.

Vroeger kronkelde er over het eiland meer dan 350 kilometer tuunwal. Niet alleen op en langs de Hoge Berg, maar ook in de duinen en langs de duinranden van de dorpen Den Hoorn en De Cocksdorp. Er is nog zo’n 50 a 75 kilometer tuunwal over. En daar zijn we natuurlijk hartstikke zuinig op. Lees ‘Wandelen door en over Texel‘ en ontdek zelf de schoonheid van de tuunwal.

Vanaf het boerenwandelpad ‘Brakenstein’ heeft u een prachtig uitzicht op de Hoge Berg.

Waren hekken niet handiger geweest?

Tuunwallen maken en onderhouden is een heel gesodemieter. De graszoden moeten worden gestoken, naar de plek worden gebracht waar de wallen moeten komen en zorgvuldig op elkaar worden gestapeld. Ingezakte tuunwallen krijgen geregeld een opknapbeurt. Vroeger ging dit bouwwerk met de hand, nu ondersteunt een kraan soms de man met de schop. Een tuunwal maken is arbeidsintensief werk. Boeren krijgen een vergoeding voor het onderhoud van hun eigen tuunwal.

Jonge, jonge, wat een gedoe! Waarom heeft men hier nooit gewoon hekjes getimmerd rondom de schapenlandjes?

Omdat hout niet voorhanden was. Het was te duur en te schaars. Gras en grond had je op het uitgestrekte eiland overal en zo ging men in 1652 massaal aan de slag met het steken en stapelen van graszoden. Inmiddels zijn we zo gehecht aan de tuunwallen, dat we niet meer zonder deze verschijningen in het landschap kunnen. (Pas begin 1900 is men begonnen met bosbouw. Lees ook ‘Zes inzichten over het Texelse Dennenbos.)

Schapen springen toch zo over die tuunwallen heen?

Ja, schapen zijn redelijk goeie springers en vooral de rammen wagen in het voorjaar graag een sprongetje richting de damesveldjes. Vroeger maakten de boeren een span; ze verbonden twee poten met een touw.  Het wagen van een sprongetje naar de buren was daardoor onmogelijk. Omdat spannen nu not done is, zetten we op de wallen houten paaltjes met draad ertussen (…).

Grasklokjes, de eikvaren, Engels gras, muizenoortjes en de zandblauwtjes. Er groeit echt van alles op onze tuunwallen.

Waarom is die tuunwal nu nog belangrijk?

De Hoge Berg zonder tuunwallen is als het Nederlandse voetbalvrouwenteam zonder spits Vivianne Miedema. De groene wallen, de oude stolpen en de drinkkolken; ze maken het Hoge Berggebied prachtig om naar te kijken en een prima functionerend systeem. Dankzij de inbreng van boeren, krijgen ook de weidevogels weer voldoende speeltijd.

Op de tuunwallen heeft de wind in de loop der jaren veel zaden van sterke, mooie planten en grassen op de droge massa doen belanden. Zoals het grasklokje, de eikvaren, Engels gras (met knalroze bloemen in de zomer), muizenoortjes en de zandblauwtjes. De opvallende korenbloem, die erg lijkt op het zandblauwtje, tiert ook welig op de wallen. Zij krijgen geregeld bezoek van insecten.

De Noordse woelmuizen hebben in een aantal tuunwallen complete ondergrondse woonwijken gebouwd. Dat doen ze trouwens met respect: van instortingsgevaar is nooit sprake. Tussen de tuunwallen en de weides lopen wandelpaden die u, tot heuphoogte in de luwte, over de Hoge Berg leiden. Soms hoort u het waakzame gepiep van de muizen in de tuunwal.

In het vroege voorjaar kruipen de lammetjes op De Hoge Berg dicht tegen de tuunwallen aan om zich te beschermen tegen de straffe wind of regenbuien. Vindt u dat die lammetjes in de warme stal thuishoren? Lees dan nog even dit lammetjesverhaal.

Tuunwallen alleen op Texel?

Texel is een van de weinige plekken waar we de tuunwallen nog zo koesteren. Met hulp van het Waddenfonds, Landschap Noord-Holland en de schapenboeren. Op Wieringen herstellen lokale bedrijven met hulp van dezelfde fondsen nu ook hun schapenwallen. Wieringen is een voormalig eiland, dat nu vastligt aan Noord-Holland. In het Friese Gaasterland liggen nog de restanten van túnwâltsjes of skiepwâltsjes. Of die ook worden hersteld is ons niet bekend. Meer over de tuunwal als Cultureel Erfgoed lees u hier.

Veel plezier op ons mooie eiland.

Bouke Weber

Vijf ontnuchterende dingen over lammetjes op Texel

Lammetjes, waar vindt u ze, kunt u ze eten, wat hebben ze met geiten, zijn ze echt zacht en moet u direct de Partij voor de Dieren bellen als er een lammetje rillend in de regen staat? Vijf ontnuchterende, grappige en ‘skattige’ verhalen over lammetjes op Texel.

Voor we verder gaan, willen we even een passende route onder uw aandacht brengen: VVV Texel heeft een lammetjesfietsroute uitgezet over het eiland. Deze vindt u in een handzaam boekje met on the side een paar leuke verhalen over het Texelse schaap. Komt u binnenkort naar één van onze hotels De 14 sterren, Greenside, Prins Hendrik of De Lindeboom? Vraag er naar bij de receptie.

Schapenkaas van de Waddel, te koop op de Hoge Berg. En met enige regelmaat te vinden op onze kaasplankjes.

Schapenkaas van de Waddel, te koop op de Hoge Berg. En met enige regelmaat te vinden op onze kaasplankjes.

De Hoge Berg is de lammetjesboulevard

Rond de avondschemer is het glooiende landschap van De Hoge Berg, van oudsher de plek waar schapen grazen, een kakafonie van allerlei toonsoorten lammetjesgeblèr en schapengeblaat. Dan vinden de ooien dat hun kinderen genoeg rondom de waterpoelen hebben gehuppeld. In schapentaal roepen zij om dat het kleine spul zich even moet melden bij de juiste moeder. De avondschemer is het mooiste moment om op de lammetjesboulevard te zijn en de kuddes te observeren. Je kunt bijvoorbeeld zien hoe de lammetjes in een razend tempo naar hun moeder sprinten, soms de verkeerde treffen en na een uitbrander klagend naar de juiste moeder rennen.

Wie trekt er het meeste bekijks?

Wie trekt er het meeste bekijks?

Lammetjes zijn niet zacht

Lammetjes knuffelen in de eerste dagen na de geboorte voelt als kroelen met een stukje fijn schuurpapier. De korte kroezende wolvacht van de kleintjes heeft nog wat tijd nodig om de sporen van de bevalling uit te wissen. Gelukkig zijn ze na zo’n anderhalve week heerlijk zacht.

Los van hoe het voelt: het knuffelen van een lammetje in de wei lukt onmogelijk op eigen kracht. U legt het af tegen de kleine, blatende topatleten met benen van marathonlopers, die zich niet laten vangen. Daarnaast worden de boer en de ooien niet blij van ongenode vreemden in de wei. Gelukkig is er een plek op Texel waar het lammetjesknuffelen een alledaags, gecultiveerd ding is. En dat is op de Schapenboerderij Texel langs de Pontweg, tussen Den Burg en de veerhaven.

Zijn ze niet om te ... De lammetjes van Schapenboerderij Texel. Echt waar, u kunt ze daar knuffelen.

Zijn ze niet om te … De lammetjes van Schapenboerderij Texel. Echt waar, u kunt ze daar knuffelen. In Hotel de 14 sterren hebben we een leuk arrangement inclusief lammetjes knuffelen. Kijk op www.14sterren.nl

We eten ze meestal op

Wij Texelaars hebben een bijzondere verhouding met onze schapen. We koesteren hen alsof ze onze kinderen zijn. Er zijn boeren die nachtenlang in de stal slapen, om zo snel mogelijk te kunnen assisteren als een ooi bevalt. Nadat de lammetjes zes maanden hebben rondgelopen op de weilanden rond de boerderij en niet meer afhankelijk zijn van moedermelk, vindt er een schifting plaats. Een aantal ooien en rammen blijft op de basis, een deel wordt verkocht aan andere boeren, een handelaar of… de slager. De zesmaandelingen die naar de slager gaan, zijn meestal rammen. Een paar uur na de verkoop aan de slager liggen ze als lamsboutjes of biefstukjes in de winkel of op uw bord in een restaurant. Het leven zit vol dubbelzinnigheden. Ik moet er wel bij zeggen dat de meeste Texelse boeren hun slachtvee alleen verkopen aan een lokale slager. Zo blijft de jonge schapen een lange rit in een vrachtwagen bespaard.

Sommige lammetjes gedragen zich als geiten

Er zijn ooien die met gemak van vijf lammeren bevallen, maar niet genoeg melk hebben om hun kinderen groot te brengen. De schapenboeren brengen een deel van het kleine, nog rillende jongvee dan zo snel mogelijk onder bij een moeder met één lam of bij ooien die hun lammetje dood geboren zagen worden. Met de juiste aanpak lukt het dan om de pleegmoeder zover te krijgen dat ze de kleine blatende newborns accepteert. De boer smeert de pleeglammetjes in met de nageboorte van de pleegmoeder. De geur stelt gerust en binnen de kortste keren drinken de lammetjes vredig bij haar.

Er is een boerderij op Texel (De Waddel van Jan Willem Bakker) die lammetjes onderbrengt bij zijn geiten, als er geen ooien beschikbaar zijn. Geiten staan bekend als lieve moeders die alles wat liefde nodig heeft, met open poten ontvangen. Deze oplossing heeft een bij-effect. Als de lammetjes op eigen benen kunnen staan, voegt de boer hen weer bij de schapenkudde. Lammetjes die bij de geiten zijn opgegroeid, gedragen lange tijd nog een beetje geiterig. Ze blaten als een geit. Ook aan hun sprongetjes kun je zien dat ze de kunst hebben afgekeken van de geitenpleegbroers en zussen.

Nee, deze hebben geen klap van de molenwiek gehad. Ze vinden elkaar gewoon leuk.

Nee, deze hebben geen klap van de molenwiek gehad. Ze vinden elkaar gewoon leuk.

Rillende lammetjes in de regen gaan niet dood

Het voorjaar is niet altijd een feest van mooie wolkenluchten, een zacht briesje en zonovergoten weides. De lammetjes in de wei krijgen geregeld te maken met koude windvlagen of hoosbuien. Een aantal mensen dat voor het eerst geconfronteerd wordt met natgeregende lammetjes, denkt te maken te hebben met dierenmishandeling. Voor de mensen die denken dat rillende lammetjes op het punt staan van de kou te sterven: een gezond lammetje is prima opgewassen tegen regen en kou en gaat niet zomaar dood. Achter de groene wallen rondom de weides of de zachte rug van een liggende ooi voelt een lammetje zich bij slecht weer prima. Wie denkt dat de stal de fijnste plek is voor het jonge spul, moeten we uit de droom helpen. Een stal is een broeinest van bacteriën en er is al snel te weinig leefruimte voor de huppelaars. De boer die zijn lammetjes al na een paar dagen met hun moeders naar de wei brengt: het is niets anders dan een teken van liefde en vakmanschap.

Tot binnenkort op Texel?

Bouke Weber

Hoofdfoto met dank aan Anja Kipper Fotografie & Holzdruckmanufaktur

Meer weten over schapen? Lees dan ook de volgende artikelen:

De reddingsbrigade voor schapen

Schapen vrijen met een kleurtje

 

Vier plekken op Texel die bijna te mooi zijn om waar te zijn


Heeft u de hoaxen en 1 aprilgrappen al ontdekt, in het nieuws van vandaag? Wij hebben vier bijzondere Texelse plekken op rij gezet die bijna te mooi zijn om waar te z
ijn.

1. Wandelen op het land van de Texelse boeren

Kwam er vroeger een maïsveld of land vol aardappels op uw pad? Dan zat er niets anders op dan om te keren. Op Texel hebben boeren en natuurorganisatie De Lieuw daar een oplossing voor bedacht. De Lieuw betaalt de boeren een schappelijk bedrag, in ruil daarvoor stellen de boeren de randen van hun land beschikbaar voor wandelaars. Daardoor heeft u toegang tot plekken die meer dan 100 jaar het domein waren van agrariërs. Texel telt acht boerenroutes.

Wandelen op het land van de Texelse boeren

Wandelen op én over het land van de Texelse boeren

Sta ik echt op Texel?
De slingerende route langs de weilanden van De Hoge Berg is een van de routes langs de rand van het boerenland. U ziet Texel vanuit een totaal andere invalshoek. Soms kijkt u om zich heen en dan denkt u: ‘Is dit grap of sta ik echt op Texel?’ Met een beetje geluk ziet u langs de oever van de sloten nog net een salamander wegschieten.

Waar vindt u het pad?
Langs het Doolhof op De Hoge Berg. Loop het Skillepaadje op en ontdek na 20 meter het klaphek dat u langs het pad leidt. Aan het Doolhof ligt trouwens nog iets bijzonders: de Zandkuil die bekend staat als het oudste insectenreservaat van Nederland. We schreven er een aantal jaren geleden een verhaal over de bloeddorstige bewoners van de Zandkuil.

2. De Friese meren op Texel

Een Texelse politicus heeft op 27 maart een brief naar Minister Ollongren gestuurd. Het lijkt hem beter dat het Noord-Hollandse Texel zich laat inlijven door Friesland. Texel en Friesland hebben in ieder geval twee dingen gemeen: eigenwijze inwoners en meren! Meren? Heeft Texel meren? Jazeker. Wij hebben de Horsmeertjes. Een totaal verlaten zoetwatergebied dat in het voorjaar de rust- en broedplek van de lepelaar is.

De Friese meren op Texel met 'onze' lepelaars

De Friese meren op Texel met ‘onze’ lepelaars

Waar liggen de Horsmeertjes?
Hemelsbreed ligt het gebied naast de Texelse veerhaven. Omdat u de Mokbaai – het water tussen de veerhaven en de Horsmeertjes – niet kunt oversteken, moet u een lus maken. Volg deze lus en de borden De Geul en ontdek dat de Texelse meren echt bestaan.

3. Wandelen over de dijk

Uitkijken vanaf de dijk over het Wad. Hoe mooi is dat?

Uitkijken vanaf de dijk over het Wad. Hoe mooi is dat?

Texel heeft onlangs de dijken hoger gemaakt, als antwoord de gestaag stijgende zeespiegel. De toppen van de zeewering zijn daardoor nog wat zanderig, maar op veel plekken prima te belopen. Het is leuk om in het hoge Noorden van Texel te beginnen. Bij het strand van Paal 33 kunt u de dijk op. Er op lopen mag gewoon, de dijk is onderdeel van wandelroute Het Noord-Hollandpad.

Het grootste deel van de wandeling biedt een uitzicht op zee. Op de route ligt ons hotel en bungalowpark Prins Hendrik. Appeltaart, koffie, thee, verse broodjes, een diner met Texelse smaakmakers… Waarom blijft u niet gewoon een nachtje slapen?

4. Sommeltjes: de legende van Texel

Onze Sommeltjes

Onze Sommeltjes

Het geluid van knappende takjes onder uw voeten, de geur van de dennenbomen en uitzicht op het frisse groen van de loofbomen. De meeste mensen laten zich op Texel lokken door de zee en ontdekken op de route het Texelse bos. Ooit ingericht voor de houtproductie, nu een wandelgebied en de verstopplek van Sommeltjes.

Het verhaal van de Sommeltjes is een Texelse legende. Over wezentjes die overdag in steen veranderen en ‘s nachts op ontdekkingstocht gaan. Texelaars ontdekten de koddige poppetjes honderden jaren geleden in het dorp De Waal. Daar dansten zij bij volle maan rond de graven. De versteende versie van de Sommeltjes vindt u langs het Sommeltjespad in het Texelse bos. Veilig, totaal niet eng en één groot ontdekkingsfeest voor kinderen.

De 14 Sterren een hotel dat aan de rand van het bos ligt. Uw hotelkamer ligt op 10 minuten fietsen van de zee én het Sommeltjespad. Van een Texelse lunch of eilands diner met knipoog naar de Italiaanse keuken bent u twee stappen verwijderd; het hotel herbergt een fantastisch restaurant.

Graag tot binnenkort!

Bouke Weber

 

Nieuwsbrief februari 2019

Voorjaar op Texel

We hebben op het eiland de afgelopen maanden niet stil gezeten. Integendeel, we hebben de boel opgeruimd en waar nodig vernieuwd. En terwijl de natuur zich langzaam hersteld van de winterslaap, staan wij ook weer klaar voor een nieuw seizoen.

Kijken naar Lepelaars

Het vroege voorjaar bij Hotel Greenside

Dat het niet alleen in de zomer goed toeven is in de duinen en op het strand, weten we bij Greenside natuurlijk al jaren. Daarom bieden we een arrangement speciaal voor de vroege voorjaarsgasten. Want wat is er mooier dan door de duinen banjeren, op zoek naar de eerste lepelaars, en dan na afloop bijkomen in onze eigen wellness? Of, als het weer toevallig eens niet mee mocht werken, een echt Texels biertje met bitterballen in het Grand Café? We doen er een plattegrond van Texel bij, zodat u niet kunt verdwalen terwijl u geniet van al het moois dat ons eiland ook juist in dit seizoen te bieden heeft.

Op de zolder van Hotel Prins Hendrik

Prinsheerlijk slapen

Bij Prins Hendrik wordt al weken hard gewerkt aan de nieuwe kamers, waarvan de contouren inmiddels zichtbaar zijn. De kamers komen op de tweede verdieping en bieden een nog mooier uitzicht dat de al bestaande kamers. Het is daarom zeker de moeite waard die paar extra treden omhoog te klimmen en een kamer onder de dakbalken te boeken, Helaas alleen voor gasten die goed ter been zijn, want het hotel beschikt niet over een lift. Om die reden zijn de kamers op de bovenste etage ook huisdiervrij. Honden hebben doorgaans een hekel aan traplopen. Een impressie van de nieuwe kamers vindt u op onze Facebookpagina.

Singalong in het 3e weekend van maart

Lindeboom live op herhaling

Van Visserskoor tot de Stones, van Franse chansons tot de Polderman Brothers, op de tweede editie van ons eigen festival Lindeboom Live is weer van alles te beleven. Twee dagen lang bruist het in de Question Plaza en de Brasserie van leven. Nadat de eerste editie in november een groot succes bleek, besloten we dit (gratis toegankelijk) festival een vervolg te geven. Iedereen is welkom om vrijdag 15, zaterdag 16 en zondag 17 maart. Het wordt een programma met alleen maar hoogtepunten, met als bijzondere voorstelling de Noordhollandse dialectenmiddag op zaterdag. Zie ook www.hotelgroeptexel.nl/evenementen.

Lekker in het ‘luwtje’ van de bosrand

Ontbijt op bed of op uw terras

In De 14 Sterren aan de bosrand is te merken dat de winter voorbij is, We leggen de laatste hand aan het winteronderhoud van het hotel, de goten zijn schoon, het schilderwerk gedaan en langzaam worden de bomen weer groen. Nog even, en het hotel ligt weer onzichtbaar verscholen, maar ook voor die tijd bent u van harte welkom, wat vanaf 1 maart zijn we helemaal open. Wist u trouwens dat veel kamers over een tussendeur beschikken, zodat u twee kamers bij elkaar kunt boeken? Handig voor als u met een gezin komt, of met goede vrienden. En dan gezellig samen ontbijten, want ontbijt wordt altijd op de kamer gebracht.

Bungalowpark Prins Hendrik, een oase van rust

Laat ons u deelgenoot maken van onze rust

Alle ingrediënten voor een prachtige vakantie zijn voorhanden. Ruime tuinen. Bomen. De service. De gastvrijheid. De Waddenzee (Wereld erfgoed), met intieme strandjes, een prachtig uitzicht en prachtige fiets- en wandelpaden op een steenworp afstand. Een speeltuintje voor de kinderen. Veiligheid en rust. Reserveer deze week een verblijf tussen nu en 18 april en u krijgt 50% korting op het ontbijt in het restaurant van Prins Hendrik.

De reddingsbrigade voor schapen

Een held, een koning, een levensredder, een echte padvinder. Dat gevoel kan een schaap op Texel je geven wanneer je het dier van de wisse dood hebt gered. Alle eilanders, jij dus ook, zijn lid van de reddingsbrigade voor schapen. In ons vaandel staat: ‘Red het verwentelde schaap!’

‘je leit ‘r bee os een ferwenteld skéép’

Een schaap dat op de rug ligt en niet meer zelf overeind kan komen noem je verwenteld. Vaak is het in een greppeltje of wielspoor terecht- gekomen. Het kan ook zijn dat de ooi plat op haar zij heeft geslapen en een beetje is omgerold. Ook kan het met jeuk te maken hebben. Als na een periode van regen de zon begint te schijnen kriebelt het dikke pak wol op de huid en probeert ze over de grond te schuren. Wanneer iemand in een ongelukkige houding ligt (bijvoorbeeld een puber op de bank) zeggen we op Texel: ‘je leit ‘r bee os een ferwenteld skéép’.

Reddingsbrigade voor Texelse Schapen

Reddingsbrigade voor Texelse Schapen

Een verwenteld schaap spartelt om overeind te komen. Dan geeft hij het op en blijft hij stil liggen. Er zijn schapen die binnen het uur sterven, andere kunnen langer dan eendag in leven blijven. Waarschijnlijk speelt de hoeveelheidvoedsel in de pens en darmen een rol. In de volle darmen kunnen gifvormende bacteriën ontstaan. Als dat gif in het bloed komt, sterft het schaap. Ook gasophoping in de pens kan een snelle dood veroorzaken. Schapenboeren kijken minstens een keer per dag of ‘alles op z’n pootjes staat’, of dat er in de wei een schaap verwenteld ligt.

Zie je in een weiland een schaap op de rug liggen?

Ga dan naar de boerderij in de buurt om hulp te halen. Wanneer er niemand thuis is, zit er maar een ding op: zelfde heldendaad verrichten en het schaap redden. Loop rus­tig het land in naar het ongelukkige dier. Pak het schaap vast en trek of duw het overeind. Misschien is de ooi in het begin nog wat duizelig, maar al snel zal het naar haar soortgenoten rennen. Boerenervaring leert dat het geredde schaap, wanneer ze net overeind staat, nog een teken geeft dat alles van binnen goed functioneert. Speciaal voor zijn redder doet hij een… plasje.

Succes met het redden!

Bouke Weber

7 dingen die u (misschien) nog niet wist uit de geschiedenis van De Lindeboom

Ons hotel De Lindeboom kent een lange en bewogen geschiedenis. Het is een verhaal vol kunst en cultuur, ondernemerschap, politiek, algemeen en zakelijk belang. Zonder al te veel in details te treden, geven we hierbij:

Hotel Texel

Wat u nu kent als De Lindeboom werd in 1896 gebouwd als Hotel Texel. Over de naam liepen de meningen uiteen. Niet iedereen was er blij mee en sommigen vonden het zelfs “ongepast” om het hotel “Texel” te noemen. Er waren immers meer hotels, ook op de Groeneplaats. Maar de opening werd evengoed druk bezocht en er werd een groot bedrag opgehaald voor het Admiraal de Ruyterfonds in Oudeschild, een pensioenkas voor oude schippers en visserlui.

Hotel de Lindeboom en Hotel Texel gebroederlijk naast elkaar

Hotel de Lindeboom en Hotel Texel gebroederlijk naast elkaar

Boerenleenbank

Het oorspronkelijke hotel De Lindeboom stond op de plaats waar nu het gebouw van de Rabobank staat. Het hotel werd in 1958 door de bank aangekocht, omdat het pand op de Vismarkt (waar nu te Texelse Courant huist) te klein was geworden. Beide bankgebouwen riepen behoorlijk wat verzet op toen er karakteristieke panden voor gesloopt moesten worden, maar de naam De Lindeboom werd stilzwijgend overgenomen door de toenmalige eigenaar van Hotel Texel.

Prins Hendrik te gast in Hotel de Lindeboom (1911)

Prins Hendrik te gast in Hotel de Lindeboom (1911)

Ada van Holland

Onderdeel van De Lindeboom is het voormalige woonhuis van de schout van Texel, tegenwoordig restaurant Het Schoutenhuys. Over dit gebouw – het oudste stenen woonhuis op het eiland – gaat het hardnekkige gerucht dat het dienst heeft gedaan als gevangenis voor gravin Ada van Holland. Helaas is dit alleen maar een legende. Toen gravin Ada in 1203 naar Texel werd verbannen, moest zelfs het Schoutenhuys nog gebouwd worden.

De entree van de kelderbar waar Ada van Holland gevangen zat ...

De entree van de kelderbar waar Ada van Holland gevangen zat …

Prins Hendrik

Wie wel met zekerheid in De Lindeboom (toen nog Hotel Texel) verbleef, is Prins Hendrik, echtgenoot van Koningin Wilhelmina. Tijdens een grote rondreis langs de Zuiderzee in juni 1911 verbleef de prins maar liefst drie dagen in het hotel. Een mooie foto van de ontvangst van de prins hangt bij de receptie. Personeel en directeur keurig op een rijtje, burgemeester en prins in een rijtuig.

Speelhal

De jaren zeventig en tachtig waren een schimmige periode voor De Lindeboom. Het gebouw zou gesloopt worden, omgebouwd tot supermarkt, of gewoon langzaam in verval raken. Meerdere ondernemers waagden zich aan het project en zelfs bood het enige tijd onderdak aan een speelhal, voor het toenmalig bijzonder populaire en zeer omstreden Golden Ten, een soort roulette. De speelhal is alweer verdwenen voor de Hoge Raad besluit dat Golden Ten een kansspel is en dus verboden moet worden.

Kelderbar

Na alle verbouwingen is het nauwelijks meer voor te stellen, maar onder de Schoutenzaal bevindt zich de voormalige Kelderbar, een jazzclubachtige ruimte die in de jaren tachtig tot diep in de nacht geopend was. Deze intieme ruimte had een eigen ingang en is het oudste gedeelte van het hele complex, rond 1600 gebouwd van op het eiland gebakken steen.

Eierveiling

Question Plaza, de grote zaal van De Lindeboom, werd als schouwburgzaal gebouwd op de plek van de voormalige eierveiling. De nieuwe zaal was jarenlang het cultureel centrum van het eiland en, na de verbouwing tot discotheek, het centrum van het uitgaansleven. De zaal is nog altijd beschikbaar voor feesten, voorstellingen, concerten en conferenties.

Tot ziens in Hotel de Lindeboom of één van onze andere hotels.

Bouke Weber

Nieuwsbrief November 2018

Maak ook van november een onvergetelijke maand. Wist u dat de stagiaires van Hotel Greenside een eigen kamer hebben? En dat Hotel de 14 Sterren van 4 november tot 21 december een korte pauze heeft ingelast? En dat november een uitstekende tijd is om naar Texel te komen? Dit en meer leest u in deze nieuwsbrief.

Wild & Wijn bij Prins Hendrik

Boek nu een kamer en betaal slechts € 47,50 voor het diner

In Waddenrestaurant Prins Hendrik houden we zaterdag 1 december een wild- en wijnproeverij. In samenwerking met wijnleverancier Wijnimport Bart hebben we een 4-gangen wildmenu met bijpassende wijnen samengesteld. Per gang bieden we steeds twee verschillende wijnen, die met tekst en uitleg worden geserveerd. Deelname aan deze bijzondere avond kost € 67,50 per persoon, inclusief wijn (uiteraard), tafelwater en koffie of thee met friandises na afloop. Opgeven kan via tel. 0222-363020 of e-mail info@prins-hendrik.nl. Het aantal plaatsen is beperkt, dus wees er snel bij. Na het wilddiner gaat onze chef hard aan de slag voor het kerstmenu. Ook dat belooft iets bijzonders te worden.

Lindebooms Live

De eerste editie van een gratis festival

Vorig jaar kwam er een einde aan Struûn, het gratis muziekfestival dat eind november werd gehouden. Dat vonden we zo jammer, dat we dit jaar zelf met een kleine versie komen. Het wordt een geweldig weekend, met singer-songwriters, bands en zelfs een smartlappenkoor. Meezingen mag, maar hoeft natuurlijk niet. Hoe dan ook, op vrijdag 16, zaterdag 17 en zondag 18 november zijn de zalen van De Lindeboom vol muziek. Een extra reden dus om Texel in november te bezoeken. In De Lindeboom hebben we geen plek meer, maar u kunt vast nog wel terecht bij een van onze andere hotels. Voor een compleet programma van de eerste editie van Lindeboom Live klik op de link.

Kerst in de 14 Sterren

Vrede op aarde, ook in de Worsteltent!

Ook dit jaar biedt Hotel de 14 Sterren weer een Kerstarrangement aan. Het is een zeer volledig arrangement geworden van 3 dagen (2 nachten), met aankomst op maandag 24 of dinsdag 25 december. Zo komt u tijdens de kerstdagen volledig tot rust in een van onze comfortabele hotelkamers aan de rand van het bos. Dineren doet u in de gezellige en sfeervolle Worsteltent, gevestigd in een meer dan 300 jaar oude boerderij, waar we een speciaal 4-gangen kerstmenu serveren. Ook het ontbijt serveren we in kerstsfeer en een sfeer verhogend glaasje Glühwein hoort er natuurlijk ook bij. Klik hieronder op de link om te boeken.

Drie stagiaires bij Hotel Greenside

Tot begin volgend jaar kunt u ze bij ons tegenkomen

Erica, Jennifer en Sherinda lopen stage bij Hotel Greenside. Erica (20) komt uit Renkum en zit in het derde leerjaar Manager Ondernemer Horeca op de Vakschool in Wageningen. Als hobby bestudeert ze wijnen. Erica geniet vooral van de combinatie van bediening en receptie. Jennifer (17) komt uit Vianen en zit in het tweede leerjaar Facilitaire Dienstverlening bij het ROC Midden Nederland. Zij vindt het indelen en aansturen van het huishouding-team een uitdaging en doet aan Diamant Painting. Sherinda (18) komt van Texel, uit Den Hoorn, en zit in het derde leerjaar van de opleiding Horeca Ondernemer Manager bij het Horizon College in Heerhugowaard. Ze vindt de receptie zeer interessant en doet graag leuke dingen met vriendinnen.

Sinterklaas op Texel

Aankomst in Oudeschild op 17 november

De haven van Oudeschild ziet zaterdag 17 november zwart van de mensen, als Sinterklaas op het eiland aankomt. Met de boot, over zee. Een prachtige traditie, waar we zelf ook altijd graag bij zijn. Alle aanwezigen zingen uit volle borst de bekende Sinterklaasliedjes mee, op live muziek van het Texels Fanfarecorps. Het is een beetje de Nederlandse intocht, maar dan in het klein. Natuurlijk staan de kleintjes vooraan, in de hoop dat ze de Sint van dichtbij zien, maar ook de grotere kinderen genieten altijd volop. En wees gerust, ook kinderen die op vakantie zijn, mogen hun schoen zetten. Sint weet ze altijd wel te vinden.

Wilt u op de hoogte blijven? Meldt u dan aan voor onze nieuwsbrief via: info@hotelgroeptexel.nl

Zomaar 7 redenen om vooral nù Texel te bezoeken

Najaar. Herfst. Zelfs september is weer voorbij. De dagen worden korter en – laten we eerlijk zijn – ook frisser. Afgekoeld door de regen die we van de zomer zo hebben gemist. Maar nog even wordt alles groen, een laatste groeispurt voor de echte winterdagen komen. Die natuurlijk ook weer hun eigen charme hebben. Misschien zoekt u nog een reden om in deze periode naar Texel te komen. We hebben er daarom een paar voor u op een rijtje gezet.

1: Uitwaaien. H e l e m a a l    leeg.

Lekker met de hond naar het strand. Of zonder hond …

Bovenaan ons lijstje staat natuurlijk uitwaaien. Dat kan overal op het eiland, maar toch vooral langs de zee. En dan maakt het niet eens zoveel uit of u aan de westkant of aan de oostkant langs het water loopt, gezandstraald word je overal. De dijkwerken zorgen ook aan de oostkant voor een aardige zandverstuiving.

2: Shop till you drop

Je loopt vaak de onverwachtste dingen tegen het lijf

Wat is er leuker in het najaar dan de gezellige winkeltjes te bezoeken die je overal op het eiland vindt. Niet alleen in Den Burg, ook in De Koog, Oudeschild, Den Hoorn en De Cocksdorp loop je onverwacht de leukste dingen tegen het lijf. En vaak tegen zeer schappelijke prijzen, vaak goedkoper dan in vergelijkbare winkels aan de overkant.)

3: Zeven Steden Route

Prachtig stukje Den Burg

En als u dan toch bezig bent, kunt u uw rondrit uitbreiden tot een heuse Zeven Steden Route. Ieder van de zeven dorpen op het eiland heeft zo zijn eigen charme, die je juist in het najaar zo goed kunt ontdekken. Dat ene verscholen museum in De Waal of Oosterend bijvoorbeeld. Die charmante galerie op Oost. Of het schoolmuseum in Zuid-Eierland.

4: Zelf plukken? Dat mag!

Super leuk, zelf appels plukken. En daarna thuis oppeuzelen.

Daarbij is het najaar natuurlijk oogsttijd, dus het ideale moment om een bezoek te brengen aan de Zelfpluktuin bij Oudeschild. Maar ook het fruitbedrijf van Keijser aan de Molenbuurt biedt nu en dan de mogelijkheid zelf appels en peren te plukken. Of, als u geen zin in plukken hebt, breng eens een bezoekje aan een van de vele tuinbedrijven op het eiland. Het najaar is het ideale moment om plannen te maken voor het voorjaar.

5: Fietsen, lekker voor de wind …

De duinen van Texel zijn nu misschien wel op haar mooist.

Ook in het najaar is fietsen de beste manier om het eiland te verkennen. Lekker voor de wind, op een al dan niet elektrische fiets. Denk er wel om om niet te ver te gaan, want voor de wind heen betekent in de wind terug. En dan kunnen de afstanden op het eiland ineens behoorlijk tegenvallen.

6: Duisternis. Het is hier echt donker.

Ons baken.

En wat zeker de moeite waard is, is het ervaren van de totale duisternis ‘s nachts op het eiland. Juist omdat het steeds vroeger donker wordt, hoeft u daarvoor niet tot diep in de nacht wakker te blijven. Als u ‘s avonds na het diner naar het bos of het duingebied gaat, kunt u zien hoe donker het ‘s nachts is. Of juist niet zien natuurlijk. Zorg wel dat u een lichtje meeneemt en pas op als u langs de weg loopt.

7: Of gewoon genieten

Zo kan het natuurlijk ook.

En wat is er tenslotte fijner dan ‘s avonds thuiskomen, in hotel of bungalow, en daar heerlijk onderuit te zakken na een warm bad, bezoekje aan de sauna of gezellig diner. Om dan in een fris opgemaakt bed te duiken voor weer een lange najaarsnacht op ons geliefde eiland. Zullen we afspreken dat we elkaar daar binnenkort weer ontmoeten?

Tot straks!

Bouke Weber

Het eiland rond; voor elk wat wils

Het begon allemaal met die ene logiesverstrekker die zijn gasten de fiets van zijn vrouw liet gebruiken en daar een kleine vergoeding voor rekende. Na de fiets kwam de tandem, na de tandem de solex, de scooter, de tuktuk en de segway en inmiddels is de verhuur van fietsen een bedrijfstak met vele tientallen werknemers.

Er zijn heel wat manieren om het eiland te verkennen, maar de meest populaire daarvan is nog altijd per fiets. De gezamenlijke verhuurders beschikken over enkele duizenden fietsen en er zijn dagen dat deze allemaal onderweg zijn. Reken daarbij de honderden fietsen die onze bezoekers zelf meebrengen, dan zou je opstoppingen verwachten op de fietspaden. Maar gelukkig beschikt het eiland over meer dan honderd kilometer fietspad, maar het blijft wel uitkijken.

Leuk vervoersmiddel, maar Texels is het niet.

Ook de variatie aan fietsen lijkt nog altijd groter te worden. Naast de gewone dames- en herenhuurfiets met zeven versnellingen zijn daar de e-bikes, de mountainbikes, de bakfietsen, de aanhangers voor kind of hond, de driewielers, de kinderfietsen en de al genoemde tandems. Er zijn e-bikes die alleen een steuntje in de rug bieden en e-bikes die als brommers over het fietspad zoeven en ook mountainbikes, tandems en bakfietsen zijn er tegenwoordig met elektrische trapondersteuning. De verhuur van fietsen is daarmee een logistieke operatie geworden met een enorme behoefte aan voldoende stopcontacten.

En fietsen is nog maar één manier om het eiland rond te komen. Met de komst van vernieuwende, innovatieve en hippe voertuigen enerzijds en grote aantallen opgeknapte, herstelde en nostalgische vervoermiddelen anderzijds is er voor iedereen wel een passend vervoermiddel te vinden.

Wel Texels; de Lopifit. Bijna nergens verkrijgbaar in Nederland, maar wel in Oosterend.

Het meest bekend daarvan is natuurlijk de Solex. Dankzij de solexclubs die met leren jas en pothelm dit rijwiel met hulpmotor een tweede leven gaven, is de solex niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Er lijkt niets leuker dan met een groep maten al knetterend over het eiland te crossen op een fiets met hulpmotor, zeker als er eentje onderweg panne krijgt. Dat levert hilarische taferelen op waarover nog lang daarna aan de koffiemachine verteld zal worden. Ook bromscooters kom je regelmatig tegen, maar die hebben natuurlijk bijlange niet hetzelfde uitgelaten imago als de solex.

Minder luidruchtig verplaatsen kan ook. Populair, bij zeker doelgroepen, is bijvoorbeeld de huifkar. Dat is pas rustig rondkijken. Heerlijk onderuitgezakt zitten, voortgetrokken door een paar sjokkende karrepaarden die nooit haast lijken te hebben. Een tempo dat alle tijd geeft voor de verhalen van de koetsier. En die zijn legio. Niet allemaal even waar misschien, maar wel allemaal zeer onderhoudend.

Ze bestaan echt: De tandemsolex …

Voor wie meer paardenkrachten zoekt, is het huren van een MG-B of Jaguar E-type misschien een optie. Hoewel nergens op het eiland echt gescheurd mag worden (Texel was de eerste gemeente die een maximumsnelheid instelde), kan het bochtenwerk spectaculair zijn. En het blijft exclusief, het aanbod aan sportwagentjes met open dak is een stuk kleiner dan dat van andere vervoermiddelen zoals bijvoorbeeld de tuk-tuk. De wegligging van de Vespa Calessino mag dan wel een stuk minder zijn dan die van de genoemde sportwagentjes en de topsnelheid een stuk lager, de gezelligheid om met een groepje op pad te zijn, maakt veel goed. En de Vespacar maakt zeker zoveel lawaai als een Jaguar, dus je voelt je evengoed de koning van de weg.

Een veel stiller, rustiger manier om het eiland te verkennen, en toch hip en vernieuwend, is de elektrische loopfiets Lopifit. Bijna nergens in Nederland te krijgen, maar wel (exclusief) in Oosterend. Het is wennen, ze zijn wat lang en breed en je moet je loopritme een beetje aanpassen, maar eenmaal gewend, gaat het vlot en ver. Net als lopen, maar dan drie keer zo snel en half zo vermoeiend. Een beetje de trendy opvolger van de e-bike.

Elektrisch en dus milieuvriendelijker: De Segway.

Elektrisch en dus milieuvriendelijker: De Segway.

Buitendijks is er ook van alles gaande, maar dat is stof voor een volgende keer. Dan hebben we het over powerkiten, blokarten, kitesurfen en suppen. Het spel van wind en golven. Voorlopig gaan we genieten van de nazomer en van de vele manieren om de schoonheid van het eiland te verkennen.

Fijne nazomer!

Bouke Weber

Bij al onze accommodaties kunt u fietsen huren. Ook hebben we diverse fiets- en wandelarrangementen.
De Koog: Hotel Greenside
Den Burg: Hotel de Lindeboom
De Dennen: Hotel de 14 Sterren
Oosterend: Hotel & Bungalowpark Prins Hendrik

Over de bosrand, een rondje Texel en muziek in de tuin

U begrijpt dat ik de laatste tijd nogal eens aan de bosrand te vinden ben. Daar staat immers de jongste loot aan de stam van onze Hotelgroep, hotel De 14 Sterren. Amper te zien vanaf de weg staat het daar, alle kamers met eigen opgang en eigen terras. Lekker buiten ontbijten met uitzicht over de oude polders. Het hotel staat aan de bosrand op de hoek van de Smitsweg, volgens de Texelpedia genoemd naar de familie Smit, die hier in de 18de eeuw een boerderij had. De weg was bovendien de grens tussen de rechtsgebieden van Den Burg en Den Hoorn, en het is dus niet zomaar een weggetje. De Rozendijk, aan de andere kant van het hotel, was 900 jaar geleden nog een echte dijk. Helaas zonder rozen. Waarschijnlijk is de dijk naar een persoon genoemd, ene meneer Roos, die hier vroeger – ook alweer heel lang geleden – duinboer was.

Links de Smitsweg, met daarnaast de Worsteltent en de 14 Sterren. Mooie ligging hè?

Links de Smitsweg, met daarnaast de Worsteltent en de 14 Sterren. Mooie ligging hè?

De bosrand van de Dennen is prachtig

Maar dat is allemaal vooral interessant voor historici. De 14 Sterren is een modern hotel aan de bosrand, amper 15 jaar geleden gebouwd. Maar dan wel zo stijlvol aangekleed en ingericht, dat het perfect in het landschap en de omgeving past. We zijn dan ook erg blij en trots dat ze zich bij ons hebben aangesloten.

Het is natuurlijk ‘hard’ werken, zo’n nieuw hotel erbij, maar soms vind ik toch wel eens de tijd om even in de omgeving te blijven hangen en wat rond te lopen door het bos. Ook de hond mag wel eens mee, maar natuurlijk wel altijd aangelijnd. Daar zien ook de boswachters streng op toe. Wat me dan steeds weer opvalt, is dat het in het bos zo rustig kan zijn. Hoe druk het op sommige andere delen van het eiland ook is, hier kun je rondlopen zonder iemand tegen te komen. En toch zijn er meerdere recreatieterreinen in de omgeving. Ik vraag me dan altijd af waar al die mensen blijven, want het kan heerlijk rustig zijn op de door Staatsbosbeheer keurig onderhouden bospaden.

Soms kom je wel iemand tegen,, zoals deze verdwaalde 'surfer'. Met z'n hond los ... Foei!

Soms kom je wel iemand tegen, zoals deze verdwaalde ‘surfer’. Met z’n hond los … Foei!

Nieuw arrangement: Rondje Texel

Wat ook steeds weer opvalt, is de afwisseling die het eiland biedt. De 14 Sterren ligt aan de rand van het bos, Prins Hendrik aan de rand van de Waddenzee. En Greenside en De Lindeboom liggen in een dorp. Zo kan het gebeuren dat ik op één werkdag een heel rondje Texel maak en van onze badplaats naar het bos ga en vervolgens van de Waddendijk naar het hart van Den Burg. Misschien zit daar wel een leuk arrangement in, daar moeten we toch eens over nadenken. Een midweekje Texel, van het ene hotel naar het andere. Een soort minitripje. Alle hotels beschikken over een uitstekend restaurant, dus er zijn zeker mogelijkheden.

Het grasterras van de Worsteltent. Met in de zomermaanden iedere zondag live muziek.

Het grasterras van de Worsteltent. Met in de zomermaanden iedere zondag live muziek.

De bosrand is overigens ook populair bij de Texelaars zelf. Volgens “Omgaan met Texelaars”, de klassieke reisgids van Bakhuys-van den Brink, gaan de eilandbewoners op zondagmiddag graag een rondje en eindigen dan bij de snackkiosk op Het Turfveld. En inderdaad, daar aangekomen, een eindje bij De 14 Sterren vandaan, is het op zondagmiddag een gezellige drukte. Helaas kan ik niet de tijd nemen om er rustig bij te gaan zitten, want bij De Worsteltent, het restaurant van De 14 Sterren, hebben ze op zondagmiddag altijd muziek in de tuin. En dat wil ik natuurlijk niet missen. Bekijk hier de muziekagenda.

Fijne vakantie, al-dan-niet op Texel!

Bouke Weber