De TESO, een onderneming voor en door Texelaars

De bootovertocht naar Texel is een belevenis op zich. Als u het verhaal achter ‘het bedrijf’ Teso kent, kijkt u misschien wel met nog meer respect naar de twee schepen die zich 16 tot 24 keer per dag een weg banen door het Marsdiep. Een verhaal over zonnepanelen, door robots aangestuurde zuignappen en Spaans temperament.

De Pontjesbaas. Zo noemen overkantse directeuren en managers van bedrijven uit anders sectoren de TESO-directeur Cees de Waal wel eens gekscherend. De werkelijkheid van het aansturen van een bedrijf met zo’n 150 man personeel, vijf Commissarissen en 3.100 aandeelhouders verdient een andere beschrijving. Maar we laten ze kletsen, die lui van de overkant; half dieselvarend Nederland  komt vol respect bekijken hoe TESO haar co2 en fijnstofuitstoot met behoorlijk wat procenten terugbracht. Zo haalt het Gemeentelijk Vervoersbedrijf Amsterdam, dat haar gevaarlijke stoffen vanwege de veiligheid nog per schip door de stad vervoert, inspiratie uit het bedrijfsbeleid van de Texelse bootonderneming.

Bewijs van aandeel TESO van maar liefst 25 gulden …

Zuignappen, zonnepanelen en batterijen op De Texelstroom

Hieronder een lijst duurzame maatregelen die TESO op jongste boot De Texelstroom, nam.

  • De boot vaart op aardgas in plaats van op diesel. Deze keuze scheelt 40 procent roet en fijnstof in de lucht. Gas is inmiddels niet bepaald een onbesproken brandstof, maar nog steeds wél vele malen minder slecht voor de omgeving dan diesel.
  • Het gas gaat via een vaste leiding naar de brandstoftanks op het schip. Daardoor hoeven er geen schepen of vrachtwagens naar de boot te varen om de tanks te vullen.
  • Door robots aangedreven zuignappen zorgen er voor dat de boot bij het aanmeren geen motorkracht nodig heeft om aan de kant te blijven liggen. Dit scheelt 10.000 liter brandstof per jaar.
  • Technici voegen enzymen uit boombladeren toe aan de motorolie van De Molengat. Deze zorgen ervoor dat het schip jaarlijks 300.000 olie bespaart, er 40 procent minder roet in de lucht terecht komt en de Koolfstofdioxiodeuistoot 6 procent minder is dan zonder die handige enzymen.
  • Ook de koolstofmonoxideuitstoot is dankzij dezelfde enzymen 32 procent lager.
  • Terwijl u op het dek staat te genieten van het uitzicht over het Marsdiep, zorgen boven uw hoofd de 462 zonnepanelen ervoor dat er per dag honderden liters minder diesel nodig zijn om uw koffie te zetten. In het eerste jaar spaarde het werk van de zonnepanelen 1 miljoen liter diesel uit. Hup, zon.
  • De samenwerking tussen aardgas en batterijen op het schip, zorgen ervoor dat er geen drie, maar twee motoren nodig zijn om het schip varende te houden. De batterijen laden op tijdens de overtochten en het vermogen wordt ingezet op de momenten dat het schip even een hele berg energie nodig heeft. Zoals bij het wegvaren.
  • Het komt geregeld voor dat een van de twee boten ‘s nachts een zieke moet vervoeren naar Den Helder. Ook deze reis gaat zo duurzaam mogelijk: het koelwater van de motoren verwarmt het schip, zodat de cv-installatie voor deze ziekentrips niet aan hoeft.
  • De stinkende dieselgeneratoren die de twee TESO-boten aan wal normaal gesproken van stroom voorzagen, maakten plaats voor walstroom van het Texelse Energiebedrijf Texelenergie. Dit scheelt heel veel kubieke meters roet, fijnstof en stank in de veerhaven op Texel en in Den Helder.

Heel even hadden ‘we’ drie boten. Zoek de verschillen …

Een schip met Spaans temperament

TESO beschikt op dit moment over twee schepen. De Dokter Wagenmaker (vernoemd naar de oprichter van TESO) en de jongste, meest duurzame boot De Texelstroom. Deze laatste werd gebouwd in de haven van het Spaanse Genua en in een aantal dagen naar Nederland gevaren. De veerboot is minstens zo temperamentvol als duurzaam. Om het schip goed onder de knie te krijgen waren er tientallen proefvaarten zonder passagiers door het Marsdiep nodig. Dat zag er op mistige dagen soms spookachtig uit. Soms gooide de vooruitstrevende technologie op het schip de kont tegen de krib. Op een middag ramde het totaal stuurloze schip zelfs de meerpalen voor de Helderse kade. Inmiddels hebben vakkundige mensen De Texelstroom onder controle.

Toen de TESO haven nog in Oudeschild was.

Een onderneming voor en door Texelaars

 

TESO betekent letterlijk: Texels Eigen Stoomboot Onderneming. Vijf Commissarissen controleren het dagelijkse werk van de directeur, die op zijn beurt het bedrijf met zo’n 150 personeelsleden aanstuurt. De werkelijke ‘machthebbers’ zijn de 3.100 aandeelhouders. Dit zijn voornamelijk Texelaars die allemaal in het bezit zijn van één of meer aandelen. Eens per jaar legt de Raad van Commisarissen en de directeur hun beleid, begroting en toekomstplannen voor aan de aandeelhouders.

Een winstoogmerk heeft naamloze vennootschap TESO niet. De prijs van kaartjes daalde in de afgelopen jaren juist. Een voetganger betaalde tien jaar geleden nog 4 euro voor een overtocht, dat is nu 2,50 euro. De prijs om met de auto over te gaan daalde met een euro. Ter vergelijk: de prijzen van NS zijn de afgelopen 10 jaar met meer dan 50 procent gestegen.

Het aandeel TESO is inmiddels vijf- à zesduizend euro’s waard. De houders van het eerste uur betaalden er ooit 5 gulden voor. Een aandeelhouder heeft nog een privilege: hij krijgt jaarlijks tien auto-overtochten gratis.

Die andere Texelstroom. Deze keer uit 1966.

Tot slot heb ik nog een aanbeveling voor TESO. Is het een idee om de verkoop van de plastic flesjes met water en frisdrank bij het buffet te staken? Een bedrijf dat zich zo integer en duurzaam door het Waddengebied begeeft, kan vast iets originelers bedenken dan serveren van drankjes in deze toekomstige plastic soep. Misschien kan de provinciale waterleverancier in ieder geval zorgen dat we onze eigen waterflessen op de boot kunnen bijvullen. En met borden aangeven wanneer bestuurders hun auto op het dek kunnen starten, zou ook best veel viezigheid in de lucht kunnen schelen. Nu starten opvarenden hun auto soms al als de boot nog vijf minuten verwijderd is van de kade. Dat lijkt me voor de verkeersregelaars die dagelijks hun werk doen op het autodek, niet altijd even prettig.

Heeft u nog een tip voor TESO? Mail hem dan naar info@hotelgroeptexel.nl

Veel plezier op one boot!

Bouke Weber

Tip! Lees ook het blog ‘Zonder paniek met de boot naar Texel’.