Fietsen langs de Texelse Waddenzee

EINDELIJK heb ik tijd gehad om het zelf te fietsen: het nieuwe fietspad op Texel tussen Oudeschild en ‘t Horntje en langs natuurgebied Ceres. We maken kennis met iets nieuws: een Texels strand waar je alleen van een afstand naar mag kijken.

Sinds dit nieuwe fietspad tussen Oudeschild en ‘t Horntje er is, hebben we er op Texel – naast binnendijks en buitendijks – een optie bij: bovendijks fietsen. Het voelt alsof je dwars door de middenscheiding van een reuzenhoofd fietst. De naam van deze Waddenzeedijk: Prins Hendrik. Vernoemd naar de Hollandse prins die hier in de 19e eeuw naar het schijnt geregeld kwam om te jagen. De Prins Hendrikdijk is zichtbaar opgekalefaterd: hij is verbreed met zand. Het helmgras moet stuiven en erosie voorkomen. Deze bescherming zorgt er onder andere voor dat de oude, groene dijk geen rechtstreekse strijd meer hoeft te voeren met het zeewater en na een kleine 60 jaar rustig aan kan gaan doen.

Naast binnendijks en buitendijks, nu ook bovendijks fietsen

Naar het bovendijkse pad op de dijk moest ik vanaf dorp Oudeschild even zoeken: op verschillende plekken werken aannemersbedrijven onder leiding van het Waterschap en Rijkswaterstaat nog aan delen van de dijk. Toen ik bordenparade voorbij was en zo’n 1 kilometer buiten Oudeschild het begin van het fietspad bereikte, wist ik niet wat ik zag. Ik keek uit over een honderden hectares grote zandvlakte, afgewisseld met helmgras en duintjes. Dit was dus strand Ceres-nieuwe-stijl (al weet ik na jaren op Texel nog steeds niet waar Ceres precies begint en eindigt). Op 500 meter van waar ik sta, glinstert de zee. Twee jaar geleden lag de vloedlijn van dit strand nog op een paar centimeter van mijn voeten.

Men vond dat de natuurmaffia Texel van de bewoners afpakte.

Nog nauwelijks zit ik weer op de fiets, of ik hoor het gekwetter van een grote groep mensen. Als ik richting het geluid kijk, zie ik de strakke lijnen van een volgepakt uitkijkpunt. De mensen vragen zich hardop af of dat donkere ding bij het water misschien een zeehond is (wat natuurlijk niet zo is, maar van een afstand wordt alles een beetje mysterieus. Loch Ness be like). Het gezelschap heeft genoeg gezien, vervolgt zijn weg en ik ben nagenoeg alleen op het futuristische balkon. Zo betrekkelijk is drukte op Texel. Het balkon is het alternatief voor een strandwandeling. De nieuwe inrichting van Ceres brengt met zich mee dat mensen hier geen voet meer mogen zetten.

Het futuristische balkon/uitkijkpunt

Dit fenomeen is nieuw voor Texel: een strandje waar je alleen van een afstand naar mag kijken. Dat geldt voor de complete 3,5 kilometer die je hier buitendijks ziet. Een aantal Texelaars dat hier zwom, oesters zocht of de hond uitliet, uitte haar onvrede over de plannen met dit gebied breeduit via sociale media. Er ontstonden Facebookrelletjes en er was ophef via Twitter. Een aantal mensen vindt dat de ‘natuurmaffia’ Texel van de bewoners afpakt. Voor uw begrip: we hebben het hier over het afsluiten van 3,5 kilometer strand voor mensen. Op Texel is naar schatting ruim 80 kilometer kust vrij begaanbaar (dan reken ik de duinpaden niet mee).

Zoals wel vaker met social mediarelletjes: het blijkt hete soep die in het echte leven nooit zo heet gegeten wordt. Dat gevoel wordt sterker als ik na het fietsen op verschillende platformen lees dat Rijkswaterstaat, het Waterschap, natuurorganisaties en Texelaars de huidige situatie met elkaar hebben bedacht. Met wat geven en nemen hier en daar. Het op social media voorspelde dichtstuiven van de verderop gelegen haven door de plannen van de groene maffia: er was wat stuiverij, maar met de haven is niets aan de hand.

In 2020 is al het dijkwerk langs de Waddenzee op Texel klaar

Het veelbesproken strand Ceres-nieuwe-stijl langs de Texelse Oostkust staat niet op zich. Het is onderdeel van de dijkverbetering langs de hele oostkust van Texel. Aan deze kant van het eiland ligt 27 kilometer dijk. Het stuk tussen Oudeschild en ‘t Horntje waarover wij het nu hebben, is nog maar een flinter van de totale hoeveelheid dijk die in de afgelopen jaren is aangepakt. Het totale project startte in 2016. In 2020 staan alle puntjes op de i en zijn de aannemers klaar.

De zandmotor met in de verte Den Helder

Die honderden hectares meer eiland achter de slapende Prins Hendrikdijk en op Ceres kwamen er niet zonder slag of stoot. Mensen, machines en een investering van enkele miljoenen hebben dit gebied een handje geholpen. Via baggerschepen en pijpleidingen belandde een grote kwak zand vanuit de Waddenzee op de kust. In keurige rijen aangeplant helmgras en de duintjes moeten ervoor zorgen dat de zandmotor op volle toeren gaat draaien en de zee zelf op afstand houdt. Natuurorganisaties en het Hoogheemraadschap in deze regio dromen erover dat hier over tien jaar een kwelder en vogelbroedgebied ligt. Vergelijkbaar met De Schorren bij De Cocksdorp. De beplanting knokt nog met de altijd aanwezige wind en de gretige zee, het is voor vogels nog niet zo aantrekkelijk als het oude kweldergebied De Schorren, maar de eerste tevreden vogelgasten zijn er.

Sijpelend water onder de dijk door is linke soep

De dijkverbetering en de daaraan gekoppelde natuurontwikkeling was geen luxe-investering. Al in 2006 bleek dat het Texelse deel van de dijken instabiel en laag was. Ook sijpelde er water onder de dijk door. Automobilisten die bij vorst aan de grond ‘s morgens vroeg de route langs de dijk namen, zwabberden geregeld over een bevroren laagje water. Dit gesijpel is ook linke soep omdat het zand onder de dijk vandaan meeneemt. Die daardoor als een mislukte pudding kan inzakken. Dit – opgeteld met de stijgende zeespiegel – deed de deskundigen besluiten: we moeten aan de bak. Ook de drie gemalen (filmpje) aan de dijk zijn vernieuwd. Elk van hen is nu staat om per minuut twee zwembaden vol aan regenwater richting zee te pompen.

Koninklijke hoogte

Nadat ik nog even heb staan dralen en heb genoten van de strakke, futuristische belijning van de uitkijkpost over Ceres, fiets ik verder richting ‘t Horntje. Veel mensen vinden Texel nog net aan een eiland, door de enorme grootte en de hoeveelheid voorzieningen, wegen en paden. Op dit pad voel je dat je wel degelijk op een eiland zit. Links de zee en het verlaten strand en rechts de weilanden. Met op de achtergrond de glooiende heuvels en witte stippen (schapen) van De Hoge Berg. Voor mij vertrekt de boot naar Den Helder. Dit alles zie ik vanaf een koninklijke hoogte. Vlak voor ‘t Horntje, het gehucht vlakbij de veerhaven van Texel, laat ik mezelf de Prins Hendrikdijk af rollen en rijd ik dezelfde route binnendijks en zigzaggend tussen de schapen door, weer terug.

Eerlijk is eerlijk, het is een prachtig ding

Wil je de hele dijk langs Texel volgen tot aan de vuurtoren in het noorden bij De Cocksdorp? Dan is deze Texelse dijkenroute van Natuurmonumenten een leidraad. Je kunt hem bekijken via Google Maps of downloaden als pdf. Je vindt hem ook in de route app van Natuurmonumenten. Samen met nog een aantal toffe routes in de buurt.

Op deze route vind je ook Prins Hendrik (er is een dijk, polder, een bungalowpark én een hotel-restaurant naar deze prins uit de 19e eeuw vernoemd). Hotel en restaurant Prins Hendrik ligt op nog geen honderd meter van de dijk (die hier Lancasterdijk heet, ja het is ingewikkeld). Je kunt bij het restaurant lunchen, dineren, op alle momenten van de dag je dorst lessen en de lekkere trek na een stuk fietsen stillen.

Veel fietsplezier!

Bouke Weber