Anja Kipper Fotografie en Holzdruckmanufaktur

Vijf ontnuchterende dingen over lammetjes op Texel

Lammetjes, waar vindt u ze, kunt u ze eten, wat hebben ze met geiten, zijn ze echt zacht en moet u direct de Partij voor de Dieren bellen als er een lammetje rillend in de regen staat? Vijf ontnuchterende, grappige en ‘skattige’ verhalen over lammetjes op Texel.

Voor we verder gaan, willen we even een passende route onder uw aandacht brengen: VVV Texel heeft een lammetjesfietsroute uitgezet over het eiland. Deze vindt u in een handzaam boekje met on the side een paar leuke verhalen over het Texelse schaap. Komt u binnenkort naar één van onze hotels De 14 sterren, Greenside, Prins Hendrik of De Lindeboom? Vraag er naar bij de receptie.

Schapenkaas van de Waddel, te koop op de Hoge Berg. En met enige regelmaat te vinden op onze kaasplankjes.

Schapenkaas van de Waddel, te koop op de Hoge Berg. En met enige regelmaat te vinden op onze kaasplankjes.

De Hoge Berg is de lammetjesboulevard

Rond de avondschemer is het glooiende landschap van De Hoge Berg, van oudsher de plek waar schapen grazen, een kakafonie van allerlei toonsoorten lammetjesgeblèr en schapengeblaat. Dan vinden de ooien dat hun kinderen genoeg rondom de waterpoelen hebben gehuppeld. In schapentaal roepen zij om dat het kleine spul zich even moet melden bij de juiste moeder. De avondschemer is het mooiste moment om op de lammetjesboulevard te zijn en de kuddes te observeren. Je kunt bijvoorbeeld zien hoe de lammetjes in een razend tempo naar hun moeder sprinten, soms de verkeerde treffen en na een uitbrander klagend naar de juiste moeder rennen.

Wie trekt er het meeste bekijks?

Wie trekt er het meeste bekijks?

Lammetjes zijn niet zacht

Lammetjes knuffelen in de eerste dagen na de geboorte voelt als kroelen met een stukje fijn schuurpapier. De korte kroezende wolvacht van de kleintjes heeft nog wat tijd nodig om de sporen van de bevalling uit te wissen. Gelukkig zijn ze na zo’n anderhalve week heerlijk zacht.

Los van hoe het voelt: het knuffelen van een lammetje in de wei lukt onmogelijk op eigen kracht. U legt het af tegen de kleine, blatende topatleten met benen van marathonlopers, die zich niet laten vangen. Daarnaast worden de boer en de ooien niet blij van ongenode vreemden in de wei. Gelukkig is er een plek op Texel waar het lammetjesknuffelen een alledaags, gecultiveerd ding is. En dat is op de Schapenboerderij Texel langs de Pontweg, tussen Den Burg en de veerhaven.

Zijn ze niet om te ... De lammetjes van Schapenboerderij Texel. Echt waar, u kunt ze daar knuffelen.

Zijn ze niet om te … De lammetjes van Schapenboerderij Texel. Echt waar, u kunt ze daar knuffelen. In Hotel de 14 sterren hebben we een leuk arrangement inclusief lammetjes knuffelen. Kijk op www.14sterren.nl

We eten ze meestal op

Wij Texelaars hebben een bijzondere verhouding met onze schapen. We koesteren hen alsof ze onze kinderen zijn. Er zijn boeren die nachtenlang in de stal slapen, om zo snel mogelijk te kunnen assisteren als een ooi bevalt. Nadat de lammetjes zes maanden hebben rondgelopen op de weilanden rond de boerderij en niet meer afhankelijk zijn van moedermelk, vindt er een schifting plaats. Een aantal ooien en rammen blijft op de basis, een deel wordt verkocht aan andere boeren, een handelaar of… de slager. De zesmaandelingen die naar de slager gaan, zijn meestal rammen. Een paar uur na de verkoop aan de slager liggen ze als lamsboutjes of biefstukjes in de winkel of op uw bord in een restaurant. Het leven zit vol dubbelzinnigheden. Ik moet er wel bij zeggen dat de meeste Texelse boeren hun slachtvee alleen verkopen aan een lokale slager. Zo blijft de jonge schapen een lange rit in een vrachtwagen bespaard.

Sommige lammetjes gedragen zich als geiten

Er zijn ooien die met gemak van vijf lammeren bevallen, maar niet genoeg melk hebben om hun kinderen groot te brengen. De schapenboeren brengen een deel van het kleine, nog rillende jongvee dan zo snel mogelijk onder bij een moeder met één lam of bij ooien die hun lammetje dood geboren zagen worden. Met de juiste aanpak lukt het dan om de pleegmoeder zover te krijgen dat ze de kleine blatende newborns accepteert. De boer smeert de pleeglammetjes in met de nageboorte van de pleegmoeder. De geur stelt gerust en binnen de kortste keren drinken de lammetjes vredig bij haar.

Er is een boerderij op Texel (De Waddel van Jan Willem Bakker) die lammetjes onderbrengt bij zijn geiten, als er geen ooien beschikbaar zijn. Geiten staan bekend als lieve moeders die alles wat liefde nodig heeft, met open poten ontvangen. Deze oplossing heeft een bij-effect. Als de lammetjes op eigen benen kunnen staan, voegt de boer hen weer bij de schapenkudde. Lammetjes die bij de geiten zijn opgegroeid, gedragen lange tijd nog een beetje geiterig. Ze blaten als een geit. Ook aan hun sprongetjes kun je zien dat ze de kunst hebben afgekeken van de geitenpleegbroers en zussen.

Nee, deze hebben geen klap van de molenwiek gehad. Ze vinden elkaar gewoon leuk.

Nee, deze hebben geen klap van de molenwiek gehad. Ze vinden elkaar gewoon leuk.

Rillende lammetjes in de regen gaan niet dood

Het voorjaar is niet altijd een feest van mooie wolkenluchten, een zacht briesje en zonovergoten weides. De lammetjes in de wei krijgen geregeld te maken met koude windvlagen of hoosbuien. Een aantal mensen dat voor het eerst geconfronteerd wordt met natgeregende lammetjes, denkt te maken te hebben met dierenmishandeling. Voor de mensen die denken dat rillende lammetjes op het punt staan van de kou te sterven: een gezond lammetje is prima opgewassen tegen regen en kou en gaat niet zomaar dood. Achter de groene wallen rondom de weides of de zachte rug van een liggende ooi voelt een lammetje zich bij slecht weer prima. Wie denkt dat de stal de fijnste plek is voor het jonge spul, moeten we uit de droom helpen. Een stal is een broeinest van bacteriën en er is al snel te weinig leefruimte voor de huppelaars. De boer die zijn lammetjes al na een paar dagen met hun moeders naar de wei brengt: het is niets anders dan een teken van liefde en vakmanschap.

Tot binnenkort op Texel?

Bouke Weber

Hoofdfoto met dank aan Anja Kipper Fotografie & Holzdruckmanufaktur

Meer weten over schapen? Lees dan ook de volgende artikelen:

De reddingsbrigade voor schapen

Schapen vrijen met een kleurtje